Dizde Su Toplanması: Dizdeki Şişlik Neyin İşaretidir?
Dizin şişip gerginleşmesi tek başına bir hastalık değil, eklemin içinde bir sorun olduğunun işaretidir. Asıl önemli olan sıvının neden biriktiğidir.
Ayak bileği eklemi, kaval kemiği (tibia) ile dış yanındaki ince kemiğin (fibula) alt uçlarının, ayaktaki talus kemiğini bir çatal gibi kavramasıyla oluşur. Bu kemik uçlarının bileğin iki yanında hissedilen çıkıntılarına malleol denir; ayak bileği kırıkları çoğunlukla bu çıkıntılardan birinde, ikisinde ya da üçünde birden görülür. Merdivenden inerken ayağın dönmesi, düzensiz zeminde burkulma, spor sırasında ani yön değişikliği ve yüksekten düşme en sık nedenlerdir.
Burkulma mı, Kırık mı?
- Üzerine basamama: Yaralanmadan hemen sonra birkaç adım bile atamamak.
- Kemik üzerinde hassasiyet: Ağrının bileğin iki yanındaki kemik çıkıntılarına bastırınca belirginleşmesi.
- Yaygın şişlik ve morarma: Bileği çepeçevre saran şişlik ve kısa sürede ortaya çıkan morluk.
- Şekil bozukluğu: Ayağın bacağa göre çarpık durması; acil müdahale gerektirir.
Bu bulgulardan biri varsa röntgen çekilmelidir. Ayak bileği burkulması ile kırık ilk saatlerde birbirine çok benzeyebilir; ayrımı muayene ve röntgen yapar.
Alçı mı, Ameliyat mı?
Tedavi kararını kırığın yeri kadar eklemin dengede kalıp kalmadığı belirler. Kemik parçalarının yerinden oynamadığı ve eklemin dengeli olduğu kırıklar alçı ya da çıkarılabilir yürüme botuyla ameliyatsız tedavi edilir. Parçaların yer değiştirdiği, birden fazla çıkıntının kırıldığı ya da bağların da koptuğu dengesiz kırıklarda kemikler plak ve vidalarla yerine sabitlenir. Amaç, eklem yüzeyini düzgün hâlde iyileştirerek ileride gelişebilecek ayak bileği kireçlenmesi riskini azaltmaktır. Kırık tedavisinin genel ilkeleri için travma ve kırık cerrahisi sayfamıza bakabilirsiniz.
İyileşme Süreci
Kemik kaynaması genellikle altı hafta civarında belirginleşir; bileğe ne zaman ve ne kadar yük verileceğine kırığın tipine ve uygulanan tedaviye göre karar verilir. Alçı veya bot çıkarıldıktan sonra eklem hareketini, kas gücünü ve dengeyi geri kazandıran fizik tedavi iyileşmenin önemli bir parçasıdır. Günlük yürüyüşe dönüş çoğunlukla birkaç ay içinde gerçekleşir, spora dönüş daha uzun sürebilir. Sigara ve kontrolsüz diyabet kaynamayı yavaşlatabilir. Ayrıntılar için kemik kırığı nasıl iyileşir yazımıza göz atabilirsiniz.
Tıbbi Bilgilendirme: Bu sayfadaki içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Kişiye özel tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.
